گردایه‌ی ارتش‌های ایرانیان باستان

شنبه ١٣ آبان ١٣٩١


گردایه‌ی «ارتش‌های ایرانیان باستان» منتشر شد. این گردایه شامل چهار جلد کتاب زیر است:

جلد ١- ارتش هخامنشیان، ۵۶۰ تا ۳۳۰ پیش از میلاد
نویسنده: نیکولاس سکوندا (Nicholas Sekunda)
تصویرگر: سیمون چو (Simon Chu)
برگردان: یوسف امیری
ناشر: گل آفتاب، مشهد
تعداد صفحه: ‏۲۳۸ ص.‬
عنوان اصلی: ‭ The Persian Army 560 - 330 BC
سال انتشار اصلی: ١٩٩٢ م. / ١٣٧١ خ.




جلد ٢- ارتش اشکانیان و ساسانیان
نویسنده: ویلکاکس، پیتر (Wilcox, Peter)
تصویرگر: انگس مک‌براید
برگردان: یوسف امیری
‏ناشر: گل آفتاب‫، ‏مشهد
سال نشر: ‫۱۳۹۱
تعداد صفحه: ‫۱۶۵ ص.

‏عنوان اصلی: Rome's Enemies (3): Parthians and Sassanid Persians
سال انتشار اصلی: ١٩٨۶ م. / ١٣۶۵ خ.




جلد ٣- ‏‫اسواران ساسانی ۶۴۲- ۲۲۴ میلادی‮‬‏‫
نویسنده: فرخ، کاوه (Farrokh, Kaveh)
تصویرگر: انگس مک‌براید‮‬‏‫
برگردان: یوسف امیری.‮‬
ناشر: گل ‌آفتاب‮‬‏‫، مشهد
سال نشر: ۱۳۸۸
تعداد صفحه: ‫۱۶۴ ص.‮‬‏
عنوان اصلی: Sassanian elite cavalry AD 224- 642
سال انتشار اصلی: ٢٠٠۵ م. / ١٣٨۴ خ.




جلد ۴- سکاهای باختری ۷۰۰ تا ۳۰۰ پیش از میلاد
نویسنده: چ‍رن‍ن‍ک‍و، ی‍وگ‍ن‍ی‌ واس‍ی‍ل‍ی‍وی‍چ‌ (Chernenko, Evgeniĭ Vasilevich)
‏تصویرگر: آنگس مک‌براید بر پایه‌ی بازسازی‌های م. و. گرلیک
برگردان: یوسف امیری
ناشر: گل آفتاب، ‏مشهد
سال نشر: ‫۱۳۹۱
تعداد صفحه: ۱۹۹ ص.‬
عنوان اصلی: The Scythians 700-300 BC
سال انتشار اصلی: ١٩٨٣ م. / ١٣۶٢ خ.



این چهار جلد به صورت گردایه‌ای در یک جعبه هم فروخته می‌شوند:



روی جعبه




پشت جعبه

داریوش بزرگ و سکاهای باختری

دوشنبه ۲ آبان ۱۳۹۰

یکی از نکته‌های مبهم در تاریخ هخامنشیان جریان لشکرکشی داریوش بزرگ به سکاییه یا سرزمین سکاهای باختری در شمال دریای سیاه به سال ۵۱۴ یا ۵۱۴ پیش از دوران مشترک (پ.د.م) است. این داستان نخستین بار در کتاب هرودوت آمده است و در این روایت داریوش با «شکست سختی» می‌خورد و ناکام به شوش برمی‌گردد. این داستان امروزه نیز بیشتر به عنوان واقعیتی پذیرفته شده در همه جا تکرار می‌شود.

به عنوان بخشی از پژوهش در کار ترجمه‌ی کتاب «سکاهای باختری»به مقاله‌ای از جان بگنل بری (John Bagnel Bury) برخوردم که در پایان سده‌ی نوزدهم میلادی (۱۸۹۷ م.) نوشته شده است و دارای نکته‌سنجی‌ها و پرسش‌های تامل‌برانگیزی است. آن را ترجمه کردم و به عنوان پیوستی در آن کتاب گذاشته‌ام که به زودی چاپ و پخش خواهد شد. اما بد ندیدم که پیش از انتشار کتاب نیز این مقاله را جداگانه در اختیار دوستداران تاریخ باستان ایران بگذارم.

مشخصات مقاله‌ی انگلیسی چنین است:

The European Expedition of Darius
Author: J. B. Bury
Source: The Classical Review, Vol. 11, No. 6 (Jul., 1897), pp. 277-282

علاقه‌مندان می‌توانند این مقاله‌ی ترجمه شده را به همراه اصل انگلیسی آن از پایگاه دکتر کاوه فرخ به نشانی زیر بخوانند.

- ترجمه ی پارسی مقاله
گسیلش اروپایی داریوش

- متن اصلی مقاله به زبان انگلیسی
The European Expedition of Darius

سالگرد نبرد ماراتن و واقعیت‌های آن

پنجم مهرماه ۱۳۸۹

قرار است به مناسبت ۲۵۰۰-اُمین سالگرد درگیری آتنیان با هخامنشیان در دشت ماراتن - که به اشتباه و یا دروغ نام «جنگ‌های ایران و یونان» به آنها داده شده (ن.ک. مطلب پیشین) - در دشت ماراتن مسابقه‌ی دو تا شهر آتن برگزار شود.

برای همین در حال نوشتن مقاله‌ای پژوهشی درباره‌ی نبرد ماراتن هستم که در آن جریان نبرد ماراتن از آغاز تا پایان بر پایه‌ی چندین منبع بررسی شده و واقعیت بسیاری از افسانه‌ها و دروغ‌های مربوط به ماراتن آشکار شده‌اند مانند دونده‌ی ماراتنی و ادعاهای گزافه‌ای چون شکست ایران و نجات یافتن مردم‌سالاری و نجات تمدن غربی و ...

به زودی چکیده‌ای از آن را در اینجا خواهم گذاشت و امیدوارم ویراست پارسی و انگلیسی آن در نشریه‌های معتبر منتشر شود.

ایران و یونان: نگاهی دوباره

سوم سپتامبر 2010

هفته‌ی گذشته درباره‌ی رابطه‌ی ایران هخامنشی و یونان باستان سخنرانی کردم. چند نکته‌ی اصلی این سخنرانی عبارت بود از:

- در آن دوران واحد سیاسی مستقلی به نام یونان وجود نداشته است. بلکه بسیاری از شهرهای یونانی در زیر فرمان هخامنشیان بودند. شماری از آنها نیز مانند اسپارت و آتن گاه متحد و گاه مخالف هخامنشیان می‌شدند. بنابراین اصطلاح «جنگ‌های ایران و یونان» (Greco-Persian Wars) درست نیست بلکه این رخدادها بیشتر «لشکرکشی ایران به شهرهای یونانی» (Persian Invasion of Greek cities) بود. دکتر نیکولاس سکوندا نیز در کتاب خود درباره‌ی نبرد ماراتن همین اصطلاح را به کار برده است.

- «کارگاه تاریخ هخامنشی» را معرفی کردم که در دهه‌ی ۱۹۸۰ میلادی برگزار شد و واقعیت شاهنشاهی گسترده‌ی هخامنشی و سازوکار پیچیده‌ی آن را روشن ساخت. کارهای زنده‌یاد خانم دکتر هلین سانسیسی-ویردنبورخ هلندی و خانم دکتر آمیلی کوهرت انگلیسی و دکتر پی‌یر بریان فرانسوی را هم معرفی کردم.

- به نظر کورش و خشیارشا - که در تاریخ هرودت هم نقل شده - یکی از عادت‌های مردم یونان باستان این بود که خودستا و دروغگو و لاف‌زن بوده‌اند.

- برخلاف تبلیغات غربیان و خود مردم یونان باستان، زندگی فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی یونانیان بسیار زیر تاثیر ایران بوده و بسیاری از چیزهایی که امروزه به یونان نسبت داده می‌شود در اصل ایرانی بوده است. بهترین منبع درباره‌ی تاثیر ایرانیان بر آتن کتاب زیر است:

Athens and Persia in the Fifth Century BC: A Study in Cultural Receptivity
Margaret C. Miller
Cambridge University Press
2004

- اومستد در کتاب «تاریخ شاهنشاهی هخامنشیان» می‌نویسد که یونانیان بسیاری از چیزها را از شرق آموختند اما منبع خود را نقل نکردند و آنها را کشف و اختراع خودشان دانستند.

سپس برای نمونه، داستان نبرد ماراتن از پیش‌زمینه‌ها تا پیامدهای آن بررسی شد و نشان داده شد که ماراتن تنها یک درگیری جزیی بین لشکر ده-بیست هزار نفری هخامنشیان و لشکر ده هزار نفری آتن و پیلاته بود و «برای ایرانیان اصلا اهمیتی نداشت و تنها یک عقب‌نشینی در یک درگیری جزیی بود اما برای یونانیان اهمیت روحی بسیار زیادی داشت زیرا نخستین بار بود که توانسته بودند بر ترس خویش غلبه کنند و با ارتش ایران رودررو شوند و به پیروزی هم دست یابند.» (نیکولاس سکوندا، ارتش هخامنشیان)

ارتش هخامنشیان

پنج‌شنبه ۱۹ شهریور ۱۳۸۸

۱- معرفی کتاب ارتش هخامنشیان




کتاب سومی که ترجمه کرده‌ام و در دست انتشار دارم درباره‌ی ارتش هخامنشیان است. این کتاب نوشته‌ی دکتر نیکولاس ویکتور سکوندا، استاد لهستانی است که در دانشگاه منچستر انگلستان لیسانس و دکتری خود را دریافت کرده و در کاوش‌های باستان‌شناختی در ایران هم شرکت کرده است. دکتر سکوندا کارهای فراوانی درباره‌ی ایران کرده است از جمله همین کتاب.

ترجمه‌ی این کتاب پایان یافته و امیدوارم تا پایان امسال ۱۳۸۸ خ. / ۲۰۰۹ یا آغاز ۲۰۱۰ م. در کتابفروشی‌ها باشد.

۲- محتوای کتاب

این کتاب به تکامل و پیشرفت و فرگشت (تحول) ارتش هخامنشیان می پردازد که از زمان کورش و کمبوجیه (کامبیز) آغاز می‌شود و تا دوران پایان هخامنشیان یعنی داریوش سوم ادامه پیدا می‌کند. تمام این توضیح‌ها بر پایه‌ی سندهای تاریخی و آثار باستانی است که در آنها جنگاوران و ارتشیان ایران هخامنشی نمایش داده شده است مانند سکه‌ها و مُهرهای هخامنشی و نیز گلدان‌های یونانی که بر روی آنها هخامنشیان دیده می‌شوند.

در این کتاب می‌بینیم که هخامنشیان نخستین کسانی بودند که برای ارتش خود نوعی سامانه‌ی یونیفورم نظامی پدید آوردند. در یونیفورم‌های هخامنشی رنگ اهمیت خاصی داشته است. از جمله آن که رنگ ارغوانی را کورش به عنوان رنگ شاهانه و سلطنتی برگزید و تمام شاهان همین رنگ را برگزیدند. پس از سقوط هخامنشیان، اسکندر مقدونی نیز همین رنگ برگزید و دیگر امپراتوران اروپایی مانند یونانیان و رومیان و بیزانسی‌ها و حتا شاهان دوران تاریک (قرون وسطا) اروپا نیز همین رسم را دنبال کردند. ناپلئون بناپارته نیز در مراسم تاجگذاری خود به عنوان امپراتور از شنل ارغوانی استفاده کرد.